کوچینگ؛ «آجیل مشکلگشا» نیست، اما گرههای زندگی را باز میکند
چرا خیلیها در ابتدا به کوچینگ اعتماد نمیکنند؟
از زمانی که وارد دنیای کوچینگ شدم، بارها این جمله را شنیدهام:
«من برای حل مشکلم به کسی نیاز دارم که دقیقاً به من بگوید چه کار کنم. اینکه کوچ فقط به حرفهایم گوش بدهد، سؤال بپرسد و بگوید من راهحل نمیدهم، به درد من نمیخورد.»
بسیاری از افراد تصور میکنند اگر خودشان میتوانستند راه درست را پیدا کنند، اصلاً گرفتار مشکلات امروز نمیشدند. به همین دلیل انتظار دارند یک مشاور یا متخصص نسخهای آماده برای زندگیشان بپیچد.
اما فلسفه کوچینگ دقیقاً متفاوت است.
کوچ باور دارد که هر انسانی منابع، تواناییها و پاسخهای مناسب زندگی خودش را در درون خود دارد. وظیفه کوچ این نیست که به جای مراجع تصمیم بگیرد؛ بلکه با گوش دادن عمیق، پرسیدن سؤالهای مؤثر و ایجاد فضایی امن، به او کمک میکند تا شناخت عمیقتری از خود پیدا کند، تواناییهایش را کشف کند و بهترین تصمیم را متناسب با شرایط خودش بگیرد.
این تفاوت، همان چیزی است که بسیاری از افراد در اولین برخورد با کوچینگ بهسختی آن را درک میکنند.
تجربهای که نگاه مرا تغییر داد
حدود دو سال پیش، زمانی که تازه آموزش کوچینگ را شروع کرده بودم، یکی از دوستانم نزد من آمد و از مشکلاتش با پسر نوجوانش صحبت کرد. او بسیار ناراحت و خسته بود و از رفتارهای فرزندش شکایت داشت.
من فقط اجازه دادم با خیال راحت حرف بزند. هر زمان که احساساتی میشد، تنها سعی میکردم با چند جمله کوتاه او را آرام کنم. بعد از پایان صحبتهایش، به او پیشنهاد دادم با یکی از کوچهای حرفهای نوجوانان که در دوره آموزشی با او آشنا شده بودم، صحبت کند.
دوستم با تعجب گفت:
«سال گذشته پیش روانشناس و مشاور هم رفتم. کلی راهکار گرفتم، اما هیچکدام برای پسر من جواب نداد. حالا فکر میکنی کسی که حتی قرار نیست به من راهکار بدهد، بتواند مشکلم را حل کند؟»
در آن لحظه پاسخ قانعکنندهای نداشتم. حتی کمی ناراحت شدم و با خودم گفتم: «کاش زودتر دوره کوچینگ را تمام کرده بودم تا بهتر بتوانم توضیح بدهم که کوچینگ چگونه کار میکند.»
وقتی قدرت سؤالها را دیدم
چند ماه بعد، در دورههای عملی کوچینگ، جلسات تمرینی با همکلاسیهایمان را شروع کردیم. بازخوردهایی که از آن جلسات گرفتم، اعتمادبهنفسم را افزایش داد.
مدتی بعد همان دوستم را دوباره دیدم. این بار بهشدت از برخوردی که میان او و مدیرش پیش آمده بود ناراحت بود و با جزئیات ماجرا را تعریف میکرد.
بدون اینکه متوجه باشم، شروع کردم از مهارتهایی که در کوچینگ آموخته بودم استفاده کنم؛ بیشتر گوش دادم، سؤال پرسیدم و از قضاوت یا ارائه راهحل مستقیم خودداری کردم.
ناگهان حرفش را قطع کرد، مرا در آغوش گرفت و گفت:
«تو آجیل مشکلگشای من هستی! تازه فهمیدم چرا این سوءتفاهم پیش آمده بود. حالا متوجه شدم کدام رفتار خودم باعث این اتفاق شده است. رئیس من هم حق داشته. فردا صبح میروم، همه چیز را برایش توضیح میدهم و از او عذرخواهی میکنم.»
لبخند زدم و گفتم:
«من آجیل مشکلگشا نیستم؛ این کوچینگ است که به آدم کمک میکند گرههای ذهنش را باز کند.»
پایان داستان
روز بعد با من تماس گرفت و شماره همان کوچی را خواست که چند ماه قبل به او معرفی کرده بودم؛ همان فردی که آن روز حاضر نبود حتی یک جلسه با او صحبت کند.
امروز او یکی از مراجعان ثابت کوچینگ است و هر بار که درباره تجربهاش صحبت میکند، میگوید بزرگترین تغییری که کوچینگ در زندگیاش ایجاد کرده، پیدا کردن پاسخها در درون خودش بوده است، نه دریافت نسخهای آماده از دیگران.
کوچینگ؛ راهحل آماده نمیدهد، اما مسیر را روشن میکند
کوچینگ قرار نیست جای مشاوره، روانشناسی یا آموزش را بگیرد. هر کدام از این حوزهها جایگاه ارزشمند خود را دارند.
تفاوت کوچینگ در این است که به جای وابسته کردن افراد به راهکارهای دیگران، آنها را توانمند میکند تا با شناخت بهتر خود، تصمیمهایی آگاهانهتر بگیرند.
شاید کوچینگ «آجیل مشکلگشا» نباشد، اما میتواند گرههایی را باز کند که سالها تصور میکردیم فقط دیگران قادر به حل کردنشان هستند. گاهی تنها چیزی که نیاز داریم، کسی است که با پرسیدن سؤالهای درست، ما را به پاسخهایی برساند که همیشه در درون خودمان وجود داشتهاند.
